Child reading a magical book web 620x350

Er was eens... de wonderlijke wereld in een boek

Waarom lezen kinderen boeken?

Soms omdat het moet.

Maar... eigenlijk willen we graag dat ze boeken lezen omdat ze ontdekt hebben hoe leuk het is. Dat ze de wereld van een boek in gesleept worden door de personages. Dat het verhaal ze raakt, doet lachen of doet griezelen. Of, bij een informatieboek, dat ze gefascineerd zijn door het onderwerp!

Dit artikel begint met een korte inleiding over lezen. Daarna geef ik je een paar praktische tips hoe je vertellen kunt gebruiken om leerlingen te inspireren tot lezen. Het artikel is vooral gericht op de middenbouw en bovenbouw van de basisschool.

Lezen

Spreken en luisteren doen we al duizenden jaren, en vrijwel elk kind leert het door op te groeien en door interactie met anderen. In onze maatschappij is goed kunnen lezen en begrijpen wat je leest, ontzettend belangrijk. In tegenstelling tot spreken en luisteren is lezen een techniek die je aan moet leren. Het gaat niet vanzelf! Sterker nog, voor sommige kinderen is het ronduit ploeteren.

Lezen lijkt wat dat betreft wel een beetje op leren fietsen. Je begint er ooit mee en dan ben je trots als je het kunt. Later, als je volwassen bent, is fietsen vooral een middel om ergens te komen. Op dezelfde manier leren de meeste kinderen lezen in groep 2 / 3. En voor een heel aantal van hen is leren lezen iets wat ze echt graag willen kunnen! Maar kinderen die eenmaal kunnen lezen, zijn vaak niet zo gemotiveerd om beter te leren lezen. Lezen wordt voor hen dan vooral een middel, niet een doel op zichzelf.

Het is begrijpelijk dat we in het onderwijs een bepaald niveau van lezen als doel hebben voor alle leerlingen. Maar 't is niet een doel wat leerlingen zo inspireert.

Lezen vanuit intrinsieke motivatie

De boeken uit de serie 'Het leven van een loser' zijn populair bij veel jongens. Ook bij leerlingen die eerst niet zulke lezers waren. Waarom lezen ze die boeken? Om beter te leren lezen? Nee, natuurlijk niet. Omdat ze er om moeten lachen, omdat het ze blij en vrolijk maakt!

Gefascineerd lezen sommige kinderen een heel informatieboek over sterren en planeten door. Niet om beter te leren lezen, maar omdat het onderwerp ze fascineert!

Het is die intrinsieke motivatie (motivatie vanuit jezelf) die we bij leerlingen wakker willen maken. Zodat ze lezen omdat ze het zelf willen. Hoe kun je dat praktisch doen? De sleutel ligt in nieuwsgierig maken.

Praktische tips

Prikkel de nieuwsgierigheid door een scène uit een boek te vertellen

Vertel (bijvoorbeeld elke vrijdagmorgen) iets over de hoofdpersoon van een boek en over wat die meemaakt. Maak ze nieuwsgierig, dik het vooral een beetje aan en stop dan. Het is helemaal niet erg als je het een beetje anders vertelt dan dat het in het boek staat. Vertel in welk boek ze kunnen lezen hoe het afloopt. Omdat ze nu nieuwsgierig zijn en hun fantasie wakker is, zal een heel aantal leerlingen het boek zelf willen lezen. En geef dan het boek juist aan die leerling die zijn hand op steekt, maar normaal niet zo gemotiveerd is om te lezen. Of laat een paar kinderen samen het boek lezen.

cliff hangerCliffhangers in je boekenkring (middenbouw, bovenbouw)

Op veel scholen is 'ie er: 'de boekenkring'. Een leerling (meestal groep 5/6) vertelt in de kring over een boek dat hij/zij gelezen heeft. Hoofdpersonages, een samenvatting, informatie over de schrijver, een stukje voorlezen; het komt allemaal langs. Niks mis mee!

Maar als je dat bekijkt vanuit leesbevordering is het eigenlijk een gemiste kans. Als volwassene vind je het toch ook niet leuk als iemand je het hele verloop van een boek of een film al vertelt? Ik in ieder geval niet!

Tip 1: Bespreek met de leerlingen wat een cliffhanger is. Dat kennen ze vast van tv-series, vlak voor het reclameblok. Dat moment waarop het het spannendst is en je wil weten hoe het afloopt. En laat ze dan in de boekenkring niet een heel boek samenvatten, maar een stukje vertellen tot de cliffhanger. Zo maak je de hele klas nieuwsgierig!

Tip 2: Ken je Boekenbabbels? Laat leerlingen zelf filmpjes bij een boek opnemen, waarin ze een stukje vertellen met een cliffhanger. Die kun je dan ook in andere klassen laten zien of leerlingen kunnen ze zelf op de tablet bekijken voordat ze een boek gaan halen bij de schoolbibliotheek.

Geef je leerlingen liefde voor verhalen mee door te vertellen

Een goed verhaal vertellen neemt leerlingen mee op een avontuur. En iedereen kan mee, iedereen die kan luisteren. Verfrissend voor leerlingen die niet zo goed kunnen lezen! En vaak hebben juist de leerlingen die niet zo goed kunnen lezen veel fantasie en een rijk verbeeldingsvermogen!

En als ze die verhalen maar mooi genoeg vinden, dan kunnen ze ook in een boek zo'n avontuur in hun eentje beleven. Want dat is toch ook magisch?  Je doet een boek open en je stapt in een andere wereld!

Jouw fascinatie voor taal, voor verhalen, je liefde voor lezen, draag je op de leerlingen over. Want jij bent hun model, ook op de momenten waarop je je er niet zo bewust van bent.

Blijf voorlezen... juist wat jou aanspreekt!

Voorlezen is goed voor de ontwikkeling van leerlingen, daar zijn alle experts het wel over eens. Kies bij het voorlezen voor een boek dat jou óók aanspreekt. De leerlingen zullen merken hoe jij plezier kunt hebben van een boek!

Ebook Juffen en Meesters Onvergetelijke Verhalenvertellers

Gratis inspirerend ebook (13p.)

  • over onvergetelijke juffen en meesters
  • over onvergetelijke vertelde verhalen
  • en met een verhaal dat ook jij kunt vertellen in jouw klas

Voornaam

E-mailadres

  • plus gratis een half jaar lang eens per maand een artikel over vertellen in het onderwijs
  • plus gratis eens per kwartaal mijn nieuwsbrief rondom vertellen in het onderwijs
Ga naar boven