• Facebook Page: verhalenverteller
  • Google+: +RudolfRoos
  • Linked In: in/rudolfverteller
  • Twitter: rudolfverteller

Verhalenverteller

voor
Volwassenen
Tieners
Kinderen

in
Nederlands
Engels

Contact

HomeOnderwijsArtikelen voor LeerkrachtenKorte krachtige verhalen vertellen als didactisch middel: een praktijkvoorbeeld

Korte krachtige verhalen vertellen als didactisch middel: een praktijkvoorbeeld

Appels plukken in een boomgaardOp excursie naar de Appelkwekerij

Met 8 ouders, 27 kinderen, 1 meester en 1 juf waren we op excursie naar een appelkwekerij. De vriendelijke kweker leidde ons rond door het magazijn. Wow, wat veel kisten met appels! We stampten door de modder tussen de bomen in de boomgaard. Meester, dit is echt leuk! En we plukten allemaal zelf een zak met appels. Mag ik er ook eentje plukken om op te eten?

De kinderen straalden van betrokkenheid en enthousiasme. Daar werd ik als leerkracht ook enorm enthousiast van. Ik wist dat ze deze ervaring nog een hele tijd bij zou blijven. Kon ik daar de komende weken in mijn onderwijs niet meer bij aansluiten? Alles wat over een appelkwekerij zou gaan, kon nu rekenen op veel meer aandacht.

In mijn hoofd ging ik de rekenstof na die in de komende maanden aan bod zou komen. En ik maakte een klein verhaal:

Op een appelkwekerij die appels aan de Albert Heijn levert woont de 10-jarige tweeling Jaap & Jessica met hun ouders.

Op een dag krijgen vader en moeder allebei de griep en kunnen ze geen appels klaar maken voor de supermarkt!

Jaap en Jessica gaan stiekem naar het grote magazijn waar alle appels liggen en proberen hun ouders te helpen om dit werk te doen.

Het lukt ze om alle appels klaar te maken voor de supermarkt!

Na het weekend zijn vader en moeder weer beter en.... apetrots!

Dit eenvoudige verhaal gebruikte ik om te werken aan een doel dat begin groep 5 bij de kinderen aan de orde is: deelsommen. Eerst oriënteren ze zich op verschillende "deelproblemen", en daarna leren ze eenvoudige deelsommen uitrekenen.

Toen ik begon met het vertellen van dit verhaal waren bijna alle kinderen er direct bij. Ik beschreef hoe vader en moeder moesten overgeven en ziek in bed lagen. Alle kinderen leefden mee, en liepen met Jaap en Jessica mee naar het magazijn. In het magazijn lag bij ell krat vol appels een papier. Op het papier in het eerste krat stond:

6 Appels in doosjeHoeveel appels? ......

Hoeveel groepjes van 6? ......

Bij de appels in het tweede krat zat ook zo'n papier, maar daar moesten juist groepjes van 4 gemaakt worden.

Samen met de kinderen puzzelde ik aan de problemen die Jaap en Jessica daar tegenkwamen. Ik had er een echt krat vol appels bijgepakt zodat we het gelijk konden uitproberen. Na zo een aantal rekenproblemen van Jaap en Jessica aangepakt te hebben, maakte ik het verhaal af. Iedereen was opgelucht dat het goed afliep!

Toen stak onverwachts een jongen zijn vinger op. Hij zei met een grote glimlach: Hey meester, dat is een leuk verhaal én je kunt er iets van leren!

Waarom gebruik ik hier een verhaal?

In groep 5 leren de kinderen delen, en ik gebruik hier een verhaal om ze te laten oriënteren op 'deelproblemen'. Maar waarom gebruik ik daarvoor een verhaal?

Ik zet hier een verteld verhaal in om twee redenen:

  1. Door een verhaal te vertellen vergroot ik de betrokkenheid van de kinderen. Iedereen is er bij. Een grotere betrokkenheid betekent dat de kinderen meer opnemen. Ik zet dus een verhaal in om mijn instructie effectiever te maken.
  2. Vanuit ervaring én vanuit modern hersenonderzoek weet ik dat wat ik over wil brengen op deze manier beter en blijvender onthouden wordt. Met andere woorden: door de lesstof te verweven in een verhaal geef ik efficiënter les.

Welke elementen van vertelde verhalen dragen daar aan bij?

Spanningsboog

In het korte verhaal dat ik maakte zit de klassieke spanningsboog die we in elk avontuur tegenkomen. Er is een beginsituatie waarin een probleem ontstaat dat opgelost moet worden. Zou het lukken? Deze spanningsboog zorgt dat de kinderen benieuwd worden en opletten. Ze willen weten hoe het afloopt.

Emoties

De kinderen in het verhaal zijn even oud als de kinderen in de klas. Elk kind heeft zijn vader en moeder wel eens ziek gezien, en als dat in het verhaal gebeurt, roept dat een hoop gevoelens bij kinderen op. De gevoelens die ze bij zo'n verhaal ervaren zorgen ervoor dat ze de informatie beter vasthouden in hun hoofd.

Aansluiten bij de ervaringen van het kind

Nieuwe kennis en informatie onthouden we beter als het aansluit bij wat we al kennen. Daarom kies ik ervoor om dit verhaal zich te laten afspelen op een plek die de kinderen tijdens de excursie ervaren hebben. Ik beschrijf de appelkwekerij en laat de twee hoofdpersonages aan de slag gaan in de grote magazijnhal. Precies op die plek waar de kinderen zich eerder echt verbaasd hebben over de enorme hoeveelheid kratten met appels.

Door het verhaal te situeren op plekken die zij kennen, is het relevanter voor de kinderen, zijn ze meer betrokken, en kan de nieuwe informatie aanhaken bij wat ze al weten.

Vijf zintuigen bij beeldend vertellenVijf zintuigen

Hierboven schetste ik kort de verhaalstructuur. Bij het vertellen beschrijf ik 'scène voor scène' wat er te zien is, te horen, te voelen en waar mogelijk te proeven en te ruiken. In hun hoofden combineren de kinderen dan de beelden van de excursie met de beelden die mijn woorden oproepen. Ik maak gebruik van zoveel mogelijk zintuiglijke waarnemingen, om die 'beelden' zo sterk mogelijk te maken.

Het verhaal als didactisch middel: effectief en efficiënt

Als je geleerd hebt boeiend te vertellen en weet hoe verhalen in elkaar zitten, kun je zonder al te veel voorbereiding korte krachtige vertelde verhalen inzetten in je lessen. Door verhalen en verteltechnieken in te zetten zorg je dat de lesstof effectiever en efficiënter overgebracht wordt. Je bereikt je lesdoel op een manier die plezierig is voor de kinderen (wie houdt er niet van een mooi verhaal?) en voor jezelf.

Heb je ook een praktijkvoorbeeld van een onderwijssituatie waar je een verhaal in hebt gezet om lesstof over te brengen? Vragen of een andere reactie? Laat het hieronder weten.

Boeken, verhalen, spellen rondom verhalen vindt u in de webwinkel.

Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe artikelen die Meester Ruud schrijft? Meldt u dan aan om een email te ontvangen bij nieuwe artikelen:

Of like Meester Ruud op de Facebook-pagina.

Go to top